Chinese New Year

30 01 2011

Arguably the most important day in the Chinese calendar is upon us: Chinese New Year.

Yaowarat in Bangkok and Chinese communities all over the country and the world come alive with the sounds, sights and smells of this amazing celebration. The cacophony of fire crackers, drum troupes, and lion dancers; people dressed in their newly purchased red clothes; or smoking joss sticks accompanying veritable banquets laid out in offering at the temples comprise a spectacle announcing the beginning of a new year unlike any other.

To celebrate and to learn about some of the features of Chinese New Year I have adapted a piece from Wikipedia. Check out the key vocab and tricky words, then give the reading a go. Audio file and rollover translation as usual.

Key Vocab and Tricky Words
ตรุษ dtrùt: ceremony at the close of
เทศกาล tâyt-sà-gaan: festival
ฤดูใบไม้ผลิ réu-doo bai mái plì: Spring
เพาะ por: grow
จันทรคติ jan-trá-ká-dtì: lunar calendar
ประเพณี bprà-pay-nee: custom/tradition
แผ่นดินใหญ่ pàen din yài: mainland
โพ้นทะเล póhn tá-lay: overseas
ประดับ bprà-dàp: decorate
ผลัดเปลี่ยน plàt bplìan: alternate
การเฉลิมฉลอง gaan chà-lĕrm chà-lŏng: celebration
ชุมชน chum chon: community
เชื้อสาย chéua săai: family lineage
แผ่อิทธิพล pàe ìt-tí pon: to expand one’s influence
ชนชาติ chon châat: nationality
รายรอบ raai rôp: surround
ชาวไทยเชื้อสายจีน chaao tai chéua săai jeen: Chinese-Thai
เครื่องเซ่นไหว้ krêuang sâyn wâi: offering
เช้ามืด cháo mêut: early morning
เทพเจ้า tâyp-pá-jâo: deity
ตอนสาย dton săai: late morning
บรรพบุรุษ ban-pá-bù-rùt: ancestor
ล่วงลับ lûang láp: to pass away

The Reading
ตรุษจีน หรือ เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ หรือ ขึ้นปีเพาะปลูกใหม่ และยังรู้จักกันในนาม วันขึ้นปีใหม่ทางจันทรคติ เป็นวันขึ้นปีใหม่ตามประเพณีของชาวจีนในจีนแผ่นดินใหญ่และชาวจีนโพ้นทะเลทั่วโลก เทศกาลนี้เริ่มต้นในวันที่ 1 เดือน 1 ของปีตามจันทรคติ และสิ้นสุดในวันที่ 15 ซึ่งจะเป็นเทศกาลประดับโคมไฟ

คืนก่อนวันตรุษจีน ตามภาษาจีนกลางเรียกว่า ‘ฉูซี่’ หมายถึงการผลัดเปลี่ยนยามค่ำคืน

ในวันตรุษจีนจะมีการเฉลิมฉลองทั่วโลกโดยเฉพาะชุมชนเชื้อสายจีนขนาดใหญ่ และตรุษจีนถือเป็นวันหยุดที่สำคัญมากช่วงหนึ่งของชาวจีน และยังแผ่อิทธิพลไปถึงการฉลองปีใหม่ของชนชาติที่อยู่รายรอบ เช่น ญี่ปุ่น เกาหลี เมี่ยน ม้ง มองโกเลีย เวียดนาม ทิเบต เนปาลและภูฐาน

ตรุษจีนในประเทศไทย

ชาวไทยเชื้อสายจีนจะถือประเพณีปฏิบัติอยู่ 3 วัน คือวันจ่าย วันไหว้ และวันเที่ยว

วันจ่าย คือวันก่อนวันสิ้นปี เป็นวันที่ชาวไทยเชื้อสายจีนจะต้องไปซื้ออาหารผลไม้และเครื่องเซ่นไหว้ต่างๆ ก่อนที่ร้านค้าทั้งหลายจะปิดร้านหยุดพักผ่อนยาว

วันไหว้
ตอนเช้ามืดจะไหว้ ‘ป้ายเล่าเอี๊ย’ เป็นการไหว้เทพเจ้าต่างๆเครื่องไหว้คือ เนื้อสัตว์สามอย่างได้แก่ หมู เป็ด ไก่

ตอนสาย จะไหว้ “ป้ายแป๋บ้อ” คือการไหว้บรรพบุรุษ

ตอนบ่าย จะไหว้ “ป้ายฮ่อเฮียตี๋” เป็นการไหว้ผีพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว

วันเที่ยว คือวันขึ้นปีใหม่ เป็นวันที่หนึ่ง ของเดือนที่หนึ่งของปี
[Audio http://dl.dropbox.com/u/7787581/CNY.mp3%5D
Click to hear the excerpt read.
The original article for this reading is here.





Sam Chook 100 Year Market – a little history

13 09 2010

I went out this weekend for a little jaunt up-country away from the bustle of Bangkok and into the equally bustling, but far more charming, town of Sam Chook and its celebrated 100 Year Market.

Heaving with people, this is nonetheless a great little excursion to what might be classed as a living museum.  They have preserved the quaint old wooden buildings of this key historical  trading post, and sell อหาร โบราณ aa-hăan bo-raan (ancient food [not literally!]) as well as lots of chic, retro trinkets and souvenirs.

I highly recommend a day trip if you’re looking for something different for the weekend.  In the meantime, brush up on the history of the place with this excerpt from the Sam Chook website.

Look through the vocab then have a go at the reading.  Rollover for my translations.

 

 

 

Key Vocab/Tricky Words

แหล่ง làeng: location, spot, place
หลากหลาย làak lăai: a variety
ฯลฯ lor: etc
การแลกเปลี่ยน gaan lâek bplìan: (n) exchange
ซื้อขาย séu kăai: trade/sell and buy
สินค้า sĭn káa: goods
ลงหลักปักฐาน long làk bpàk tăan: to settle down
มั่นคง mân-kong: secure
ตั้งขึ้น dtâng kêun: set up/established
นายอำเภอ naai am-per: District Chief
ปรากฎ bpraa-gòt: appear
ย่าน yaan: area
การค้า gaan káa: commerce
จนกระทั่ง jon grà-tâng: until
ลำน้ำ lam náam: waterway
ชาวเรือ chaao reua: mariners
เพี้ยน pían: slightly distorted
นิทานพื้นบ้าน ní-taan péun bâan folktale

The Reading

ประวัติตลาดสามชุก

 

สามชุก เป็นเมืองเล็กๆ ในจังหวัดสุพรรณบุรี โดย ในอดีตสามชุกคือแหล่งที่ผู้คนหลากหลายเชื้อชาติทั้งไทย จีน มอญ ฯลฯ มามีสัมพันธ์ต่อกันในลักษณะของการแลกเปลี่ยน และซื้อขายสินค้า จนพัฒนาไปสู่ การลงหลักปักฐาน สร้างเมืองที่มั่นคงขึ้นมาตาม ประวัติของเมืองสามชุก กล่าวไว้ว่า ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2437 ในสมัยรัชกาลที่ 5 เดิมชื่ออำเภอ “นางบวช” ตั้งอยู่บริเวณ ตำบลนางบวช โดยมีขุนพรมสภา (บุญรอด) เป็นนายอำเภอคนแรก ซึ่งยังมีภาพถ่ายปรากฎอยู่จนถึงปัจจุบัน


มีชาวบ้านนำของป่าจากทิศตะวันตก มาค้าขายให้กับพ่อค้าที่เป็นชาวเรือ บ้างก็มาจากทางเหนือ บ้างก็มาจากทางใต้ เป็น 3 สาย จึงเรียกบริเวณที่ค้าขายนี้ว่า “สามแพร่ง” ต่อมาได้เพี้ยน เป็น สามเพ็ง และสำเพ็งในที่สุด ดังปรากฎหลักฐานกล่าวไว้ในนิทานพื้นบ้านย่านสุพรรณมีเรื่องกล่าวต่อไปว่า ในระหว่างที่คนมารอขายสินค้าก็ได้ตัดไม้ไผ่มาสานเป็นภาชนะสำหรับใส่ของขาย เรียกว่า “กระชุก” ชาวบ้านจึงเรียกว่า “สามชุก” มาถึงปัจจุบัน

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to Yahoo BuzzAdd to Newsvine





Thailand’s Vegetarian Festival

11 10 2010

If you’re in the Land of Smiles at the moment you can’t have helped but noticed yellow flags adorning food carts, liberally spattered in super markets and especially in Chinatown.  Yup, it’s time for another Chinese festival and right now we are celebrating the เทศกาลกินเจ tâyt-sà-gaan gin jay, loosely translated as the Vegetarian Festival.

In fact อาหาลเจ (or jay food) is not simply vegetarian; there are additional stipulations for the cleansing diet.  As the following snippet in Thai tells us.

Key Vocab

ปรุง bprung: cooked/prepared

ชนิด chá-nít: type/kind

กุยช่าย gui-châai: Chinese chive

ผักชี pàk-chee: coriander

อาหารเจคืออาหารที่ไม่ปรุงด้วยเนื้อสัตว์ และผักบางชนิดเช่นกระเทียม กุยช่าย ผักชี

Trusty Thai Wikipedia gives us more information about the festival.  Look at the key vocab then try out the first paragraph from the article.

Key Vocab

แห่ง hàeng: places

ประเพณีbprà-pay-nee: custom/tradition

ถือศีล tĕu sĕen: observe religious precepts

ลัทธิเต๋า lát-tí-dtăo: Taoism

จันทรคติ jan-trá-ká-dtì: lunar calendar

กำหนด gam-nòt: specified

ค่ำ kâm: evening

ปฏิทิน bpà-dtì-tin: calendar

ตำนาน dtam-naan: legend

เล่าขาน lâo kăan: tell

ได้แก่ dâi gàe: such as

ตลอดจน dtà-lòt jon: as well as

The Reading

เทศกาลกินเจ หรือบางแห่งเรียกว่าประเพณีถือศีลกินผัก เป็นประเพณีแบบลัทธิเต๋ารวม 9 วัน กำหนดเอาวันตามจันทรคติ คือ เริ่มต้นตั้งแต่วันขึ้น 1 ค่ำ ถึง ขึ้น 9 ค่ำ เดือน 9 ตามปฏิทินจีนของทุกปี มีจุดเริ่มต้นจากประเทศจีนมานานแล้ว โดยมีตำนานเล่าขานกันหลายตำนาน ปัจจุบัน เทศกาลกินเจจัดขึ้นในประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ สิงคโปร์ มาเลเซีย และไทย ตลอดจนหมู่เกาะรีออในอินโดนีเซีย

Read all about the legends at Thai Wikipedia here.

TweetYourselfThai

And as we’re tweeting ourselves Thai, let’s have a look at what the Twitterverse has been saying about the festival.

@eddie_Jets กินเจ งดเนื้อสัตว์ งดดื่ม งดกาแฟ อ่าาาา เริ่มลอยได้แหะ

@pAeMonkey กินเจ+ลดน้ำหนัก=ขาดสารอาหาร

@Ami_Lady กินเจ 10 วัน เราทำบุญชีวิตสัตว์ได้กี่ชีวิตนะ

@Zinetalatte กินเจ อิ่มเร็ว หิวเร็ว หมดเร็ว

@BkkHospital กินเจ อิ่มบุญ อิ่มสุขภาพ

@javakung กินเจ สะอาดทั้งกายและใจ

@cocoa_brownies: กินเจ กินเท่าไรก็ไม่อิ่ม

@noppatjak มากินเจแล้วน้ำตาจะไหล คิดถึงป๊า-ม๊า กินเจทีไรกินกับป๊า-ม๊าตลอด ใครเป็นเหมือนกันมั่ง?